Beckx de “infaeme”!

We kennen Beckx al uit een hieraan voorafgaand artikel. Beckx was in 1742 getrouwd met Johanna Honnoffs, die in 1701 te Klein-Gladbach was geboren. Als Joannes Honnoffs in oktober 1743 door het gerecht te Echt er van beschuldigd wordt lid te zijn van een “tegenwoordigh hier grasserende en vaguerende schelmenbende”, valt ook de naam van Beckx weer. De rechtbank acht Honnoffs o.a. medeplichtig aan een diefstal en vreselijke moordpartij in Lömmerich* bij Sittard daterend van 15 maart 1742. Hem wordt verweten dat hij in het huis van de vilders Bernard en Hendrick Beckx met vele anderen samen gekomen is om daar hun euvele daad verder te plannen en dan te gaan uitvoeren. Zo waren daar Maria Ponts en haar familie, de Klinckerts clan uit Hoensbroek, de broers Meels uit Merkelbeek, de tamboer uit Schinveld, Peter Korvers met zijn in manskleren gehulde stiefdochter Geertruid, Anna Berb uit ‘s-Hertogenrade die ook als man verkleed was, en nog vele anderen waarvan Honnoffs maar gauw de namen moest oplepelen, zo oordeelde de rechtbank. Vanuit de woning van Beckx is men daarna in groepjes naar het bij een beukenboom gelegen doel, een herberg, te Lömmerich gegaan. Bernard, Griet Meels, Joannes Klinckerts en Maria Ponts gingen als eersten de herberg  van eigenaar Theodorus Wintraken binnen. Ze sloegen er direct de nodige brandwijntjes achterover (moed indrinken) en op een gegeven ogenblik wendde Joannes tegenover de herbergier voor dat ze elders werk wilden zoeken. Waarschijnlijk was dit bedoeld als afleidingsmanoeuvre, want vrijwel direct daarna viel Klinckerts Wintraken aan met een kachelijzer. Dat was nog niet voldoende, want ook de beide vrouwen en Bernard Beckx mengden zich in de strijd. De arme waard werd door namelijk door hun bont en blauw geslagen.

Bange waardin verbergt zich op zolder

De waardin die alle lawaai vanaf de bovenverdieping had meegekregen had zich snel met haar kinderen op zolder verstopt in de hoop aan het geweld te kunnen ontsnappen. Toen de naar boven gelopen Klinckerts hun daar aantrof schoot hij de in paniek geraakte vrouw direct dood. Ondertussen sloegen de bendeleden beneden nog steeds in op de weerloze waard. Deze slaagde erin tijdens de worsteling naar buiten te rennen, maar werd er door de rest van de bende gepakt en gedwongen op zolder zijn kinderen vast te binden. Hij werd daar zelf ook geboeid door de inmiddels van buiten het huis naar binnen gekomen andere bendeleden. Even later werd hij weer losgemaakt en kreeg hijn opdracht om alle kisten en kasten met waardevolle spullen open te breken. Daarbij werd ook een bedrag van zesentwintig pattacons ontdekt. Nadat ze alle spullen en het meubilair dat naar hun gading was verzameld hadden, dronken ze nog een fikse hoeveelheid brandewijn en gingen er daarna tussen uit. De rechtbank die van dit alles via getuigenverklaringen op de hoogte was, vroeg Honnoffs hoe de gestolen spullen verdeeld waren en waar ze eventueel verkocht waren aan helers. Honnoffs antwoordde niet. Hij kreeg nog een veeg uit de pan. Hoe had hij het gewaagd om zich met zijn vrouw Maria Ponts en haar moeder in St.Joost in het rechtsgebied van Echt te vestigen en daar als vilder te gaan werken!!

Beckx verder in het nauw door verhoor van Gerard Roijen van 6 december 1743

Gerard had heel wat te vertellen toen hij verhoord werd. De rechtbankomgeving maakte hem duidelijk nerveus en onzeker! Gerard was een van de mannen die aanwezig waren geweest bij de overval op de herberg en de moord op de waardin aldaar. Zijn naam was een van diegenen die Honnoffs geweigerd had te noemen. Roijen bekende zijn medeplichtigheid nu zelf. En hij gaf nog meer namen prijs. Lens Lenssen, Hans Cleve, Joannes Gardenier, Jan Lenssen alsmede Bernard Beckx. Hij bekende ook de overval op Seigneur Clemens op de Steenweg bij Sittard, en de kerkdiefstal te Havert. Het moet een innig clubje geweest zijn, want bij de overval op Clemens waren bovengenoemde figuren ook present, alsmede volgens hem een zekere Jan Severens. Beckx had het initiatief genomen voor deze overval en de andere mannen geronseld. Alvorens het daadwerkelijke plan uit te voeren, hadden ze nog in de aan de Steenweg gelegen herberg “de Boon” de nodige “versnaperingen” genuttigd! Daar kreeg je meer moed van. De buit werd na de overval naar de Kollenberg in Sittard gebracht en daar verdeeld. Roijen had zijn aandeel voor een rijksdaalder in het centrum van het stadje aan een marketenter (!) verkocht. Tijdens het verhoor gebeurde er iets merkwaardigs, hetgeen echter vaker voorkwam. Nadat hij “van pijn en banden” was bevrijd, vertelde hij dat Jan Severens niet bij de overval aan de Steenweg present was geweest. Hij had de naam alleen genoemd onder invloed van de zware pijnen van de tortuur. Zo zijn er talloze mensen onschuldig in de gevangenis geraakt en veroordeeld! Gerard ondertekende het document met “gert roien”, maar vier dagen later werd hij weer verhoord. Tijdens dit verhoor speelde een zekere Geurt Heunen een rol. Deze knaap stal koren en vruchten van zijn eigen ouders en bracht die naar Roijen met het doel dat deze ze voor hem zou verkopen. Roijen kreeg dan voor zijn bemiddeling twee of drie stuivers. Dat was nog niet alles. Gerard stelde soms anderen omdat hij ruimte over had, in de gelegenheid om haver in zijn schuur op te slaan. Hij kon echter de verleiding niet weerstaan om deze stiekem door te verkopen. Dat kwam hem duur te staan, want de eigenaars van de haver kwamen hier achter en  verplichtten hem om hun toch te betalen. Hij gaf toe ook nog spullen bij Dirck Jessen gestolen te hebben en deze bij hem thuis opgeslagen te hebben. Hij had een goed geheugen klaarblijkelijk, want hij herinnerde zich dat hij 25 jaar eerder aan de toenmalige jongeman Bernard Beckx gevraagd had om vruchten en koren  van zijn ouders te stelen en die aan hem te geven. De jongen had dat advies braaf opgevolgd. Op tien december ondertekende hij met “gerardus roien”. Bernard Beckx werd op 23 december 1743 levend geradbraakt, en Gerard die op de wal in Nieuwstadt woonde, waar ook Beckx resideerde, stierf op dezelfde dag aan de galg. De leden van de bende bleven dicht bij elkaar. Honnofs werd in 1744 terecht gesteld.

rademaker-202-wal-montfoort

** Lömmerich is het dorpje Limbricht bij Sittard.

** Prent: Het kasteel waar Gerard Roijen gevangen zat

(!) markententer: handelsman die het leger volgde en de soldaten van zoetigheden etc. voorzag, voor zover voorradig

Advertenties