Kerk Wijnandsraede wordt belaagd

De tamelijk hechte groep nachtdieven en inbrekers, zoals we ze uit de recente verhalen kennen, had nog een ander verleidelijk doel. Dat was de kerk van de H.Stephanus in Wijnandsraede. Waarschijnlijk heeft de toenmalige kasteelheer de kerk in de 15e eeuw laten bouwen om er lekker dichtbij naar de mis te kunnen gaan. De ligging vlak bij het kasteel wijst hierop. De spaarzame dorpelingen mochten natuurlijk ook van dit gebedshuis gebruik maken. Overigens werd kerk in 1750, korte tijd na de hier beschreven inbraak, voor het grootste deel uit nood herbouwd door de baron van het kasteel. Dit doel van de bende lag in de buurt. Stiekem door de velden gaand was je immers zo in Wijnandsrade, en de veelal rondtrekkende vagebonden hadden ruim voor de uitvoering van hun plan al lang in de gaten of wisten via allerlei tips, hoe een en ander zou gaan verlopen. In elk geval bekende Witmakers aan de rechtbank “geassisteert te hebben aen de kerkdieverije” in Wijnandsraede. Belangrijke figuren zoals Geerlingh Daniëls en Peter Schols waren erbij betrokken, maar ook de beide Catsbergs, Jan Schoerens en Wijn Wijnen. De mannen hadden afgesproken om bij het bos aan de grens van het dorp te verzamelen en vandaar naar de kerk te trekken. Een paar mannen ontvreemdden een ladder bij een huis naast de kerk, waarna ze een hoger gelegen raam met geweld konden open maken en naar binnen gaan. Na een half uur was het karwei geklaard en kwamen de mannen met twee zakken vol buit naar buiten. Hendrik die de hele tijd op de uitkijk had moeten staan kreeg op de tocht terug naar Schinnen van Klinckerts een halve pattacon voor zijn werk. Hij verklaarde aan de rechters ook schuldig te zijn aan de overval op de woning van de kapelaan van Hoensbroek. Alle info hieromtrent had hij weer ontvangen van de grote regelaar Peter Schols.

Kapelanie Hoensbroek is aan de beurt

De basisopstelling van de bende voor deze kraak bleef ongeveer hetzelfde, alhoewel er nu ook  weer gezellen bij waren die Hendrik echt niet kende. Vilder Klinckerts senior nam ter plaatse het initiatief en organiseerde snel een ladder dien bij mensen in de buurt zo maar buiten lag. Hiermee konden ze makkelijk een hoog gelegen venster van de kapelanie openbreken. De vilder ging als eerste naar binnen, gevolgd door enkele andere bendeleden. Hendrik had ogenschijnlijk het vertrouwen van de bende, want hij mocht bij deze klus weer schildwacht spelen. Na een tijdje zag hij hoe de mannen met verschillende volle zakken naar buiten kwamen en kreunend en steunend de ladder afdaalden. Ze hadden geluk. Niemand sloeg alarm en er was geen hond die blafte. Ze maakten zich zo snel mogelijk uit de voeten richting Hoensbroek. Hij hoorde onderweg iemand zeggen dat de buit naar het huis van vilder Klinckerts zou worden gebracht. Plotseling splitste de groep zich volgens afspraak. De mannen die naar Schinnen terug moesten, verlieten de het gezelschap op de Hommerderweg. Korte tijd later kreeg Hendrik in zijn woning bezoek van Peter Schols. Deze kwam hem als afgezant van de oude vilder uit Hoensbroek twaalf schellingen brengen als loon voor zijn inzet. De rechtbank wilde nog meer bekentenissen. Daarvoor scheen Witmakers heel diep in zijn geheugen te graven. Plotseling biechtte hij de rechtbank op dat hij zo een 15 à 16 jaar geleden samen met de opperboss Geerling Daniëls een schaap had gestolen bij iemand waarvan hij zelfs de naam nog wist. Dat was bij een zekere Andries Lindemans die in Merkelbeek bij Brunssum woonde. Daniëls was de inspirator van deze veeroof. Hij brak de deur van de stal open, waarna ze samen het schaap naar Schinnen droegen en het in huize Daniëls slachtten. Witmakers vertelde dat hij de helft van het schaap mee naar huis kreeg en het samen met zijn vrouw opat! De werkdag van zesentwintig november 1743 op kasteel Ter Borch liep ten einde. Het werd donker en de rechters wilden naar huis. Witmakers ondertekende het proces-verbaal met een kruisje ten teken dat hij het eens was met hetgeen de secretaris van de rechtbank hem over zijn getuigenissen had voorgelezen.

r-k-_kerk_-_wijnandsrade_-_20271823_-_rce

  • Kerk Wijnandsraede
  • wordt vervolgd met deel drie
Advertenties