Geulle en zijn “Bokkenrijders” in de 18e eeuw deel zes

Arnold Rachels ( 1713-1773)
Rachels trouwde in 1744 met Catharina Doutsenberg. Het paar kreeg  in 1749 een dochter met de naam Anna.  Rachels woonde net als een aantal van  zijn andere Geulse complicen op de Hussenberg aan ‘de Kruysboom’ en bezat daar een huis en hof met een geschatte waarde van 400 honderd gulden. Hij was klompenmaker van beroep en bezat, zoals uit het overzicht van de door de overheid in beslag genomen goederen blijkt, nog meer onroerend goed met een totaalwaarde van 760 gulden.

Het begint langzamerhand “vervelend” te worden. Gedetineerde Dirk Herselers die op het Landshuis te Valkenburg vastzat, naaide ook Arnold Rachels, ook bekend staande als “de Rachelaar”, een oor aan. Toen Dirk op 26 juli 1773 aan de scherprechter werd overgeleverd, bleef hem niet veel anders over dan het in sneltreinvaart bekennen van alle door hem gepleegde delicten en het opsommen van namen van mensen die hieraan wel of niet meegedaan hadden. De pijnen van de tortuur  zorgden er voor dat het onderscheid tussen werkelijkheid en fantasie als bij toverslag verdween. Als iemand die over een fabuleus geheugen beschikte, slingerde hij meer dan 70 namen de gerechtsruimte in, waaronder die van “de Rachelaer”. Hij noemde overigens nog meer personen uit Geulle, zoals Pieter Jansen en een zekere Hendrick die volgens Herseler een pokdalige uiterlijk zou hebben, alsmede “Eenen Snijder hebbende twee soonen dewelke hem helpen, en eenen die met paerden vaert. Sijnde een manneke woonende op de Berg onder Geulle, en  Joost woonende agter de Snijder te Husseberg”.

Een dag later kwam Dirk met nog meer nieuwtjes op de proppen. Volgens hem was “den Racheler” ook schuldig aan de in het echt nooit gepleegde overval op het Nieuw Huijs achter Schimmert aan de Maastrichterweg bij Terstraeten. Deze overval heeft echter nooit plaatsgevonden en heeft waarschijnlijk alleen in de door de vreselijke mishandelingen veranderde gedachtenwereld van de nachtdieven een plaats gekregen. Gevangenen verzonnen zelfs diefstallen of beschuldigden onschuldigen om daarmee van de pijnbank af te kunnen komen. Op deze wijze kwamen ook mensen die niets gedaan hadden voor de rechter. Dirk vertelde dat Pieter Jansen degene was geweest die de aanzet tot deze diefstal zou hebben gegeven. Jansen had voor de  noodzakelijke informatie gezorgd en de door hem geronselde bendeleden in het open veld achter Schimmert laten samenkomen. Pieter zou ook degene geweest zijn die een venster had open gebroken, naar binnen was gegaan en voor zijn kompanen netjes de voordeur had open gemaakt.Volgens Dirk zou dus ongeveer half crimineel Geulle bij deze overval aanwezig zijn geweest, want hij noemde ook nog “’t Leemkeuken gewaepent met eenen korten snaphaen en den Keyser mede van Geul, gewaepent met ogstgaffel”!! Zowel Jansen als de Rachelaer zouden na de diefstal ieder met een deel de buit vertrokken zijn.

De Rachelaer had, zo blijkt uit de bekentenis van Dirk, ook geassisteerd bij de beruchte overval op Seigneur Walraeven aan de Maesbandt. Een vijftiental mannen , “ten deele gewapend met schietgeweer, sackpistolen gaffels en stocken” had zich voorafgaand aan de diefstal verzameld in de beemden bij het gehucht de Maesbandt. Herseler gaf ook aan dat “Pieter Jansesen van Geul, den Raeggelaer en Hendrick van Geul “ deel hadden uitgemaakt van deze groep. Jansen kreeg even later nog een extra vermelding als zijnde aanwezig geweest bii een overval in Heugen bij Millen. Het leed voor het dorp Geulle was nog niet voorbij, want een zoon van de snijder uit Geul die het zelfde beroep als zijn vader zou hebben , was eveneens bij deze overval te Havert present geweest.

Rachels werd op 21 juli 1773 gearresteerd en op acht oktober 1773 in gezelschap van vier hem bekende Geullenaren opgehangen.

P.S. De spelling van namen in die tijd hing af van degene die het opschreef en verschilde nog al eens!

Beneden: Het Nieuw Huis te Terstraeten ( zie eerder artikel in deze blog)

niuew huis terstrateb

Advertenties