Lekker onder de lindeboom

Onze Germaanse voorouders hechtten er uit godsdienstige overwegingen aan om recht te spreken in de open lucht op de plek waar ze ook hun offers aan hun goden brachten, en die daarom voor hun heilig was. Vaak werd er recht gesproken in een bos, op een berg, of op een hoger gelegen heuvel, of bij een bron die aan een van hun goden gewijd was. Deze gebruiken bleven zelfs nog bestaan in de tijd van de kerstening. Toen de bevolking alsmaar groeide en er dorpen ontstonden, koos men een schaduwrijke boom uit die als symbool voor het bos stond om er de “gerichten” te houden. De boom beschermde de rechters tegen regen, felle zon en mogelijke andere ongemakken De Franken in onze streken gebruikten hiervoor bijna uitsluitend de lindeboom. De rechters namen er onder plaats, spraken hun vonnissen uit en de inwoners van het dorp vergaderden er over de alledaagse zaken in hun gemeente. Zo kreeg de stad Maastricht pas in het jaar 1229 het eerste rechtshuis of pretorium. De dorpen in de verre omgeving zouden hun rechtsgedingen pas veel later onder een dicht dak gaan afwerken.

Eerbied voor de lindeboom

De burgers zouden de eerbied voor de aloude lindeboom nooit verliezen. Men liet hem gewoon staan, en als hij aangetast door de tand des tijds de strijd verloor, plantte men gewoon een nieuwe boom. In de 19e eeuw hadden vele Limburgse dorpen op de markt of op openbare plekken nog een lindeboom staan. Valkenburg kent nu nog het eetrestaurant “Onder de Linde” als herinnering aan deze tijden. In deze eeuw bevond zich in Nedercanne nog een lindeboom op een open plaats bij de kapel van het H.Graf.  Bij deze boom werden in voorbije eeuwen verordeningen,bevelen, en regels afkomstig van de Heer van Nedercanne aan het volk bekend gemaakt.

Uit oude documenten blijkt dat deze plek expliciet vermeld werd. In 1487, “aen dye lynde”, in 1647 in het Frans, “au thioul”, en in 1655 als “ au tilleud”!  Het was de taak van de lokale gerichtsbode om deze plakkaten op de boom te bevestigen. Toen in het jaar 1509 een reusachtige storm de boom om deed vallen, gaf de heer van het dorp Johan van Piteit ( Pité), opdracht aan zijn bode om een nieuwe boom te laten planten. Het schepengerecht tekende deze actie als volgt in de registers op: “nadat de oude linde omgewaaid was, plantte de bode Peter Jekermans op bevel van zijn heer op de 15e dag van december in het jaar 1509 een nieuwe uit herinnering aan de oude boom”. Het is me niet duidelijk of de plek waar nu een boom  met zitbank in een ronde kring schuin tegenover café-restaurant “In Kanne en Kruike” staat,ook de oorspronkelijke lokatie is geweest van de gerechtsboom van Nedercanne. Wie kan het zeggen?

Advertenties