Wachtwoord was probleem!

Op de avond van 6 juli 1705 rezen er meningsverschillen tussen enige hoge heren van de Raad van Staat tot Maastricht over de keuze van het  te hanteren wachtwoord aan de stadspoorten. Men kwam er niet direct uit en hield een en ander in beraad. De Fransen moesten op hun beurt het door hun op 11 juni in Hoei ingenomen kasteel verlaten. Men vernam dit heuglijke bericht in Maastricht op de 12e juli. Vijf dagen later al kwam het daar door de geallieerde troepen gevangen genomen Frans garnizoen in Maastricht aan. Een maand later werden deze soldaten onder gewapend escorte naar Zutphen en Schoonhoven gebracht. Op de  23ste juli konden de burgers van de stad opnieuw gevangen genomen Fransen in de Maastrichtse straten “bewonderen”. Het ging hierbij om het hogere legerkader van de eerder vermelde troepen, waaronder waren 60 officieren, de markies van d’Alègre en de graaf van Horn die eerder zijn diensten aan de Fransen aangeboden had. Zij waren allen bij het innemen van de Franse linies opgepakt, samen met 845 “gemene troepen”( lees gewone soldaten)! Maastricht aarzelde niet lang en liet hun allemaal op de zelfde dag naar Roermond brengen. Men wilde er van af, omdat opsluiting allerlei problemen met zich mee bracht.

Deense koningin geeft voorkeur aan Maastrichtse militairen

Het ruilen van soldaten was toen overigens een zeer veel voorkomende zaak. Zo werden de op de 1ste september de bij de gevechten te Hoei en Hochstet  gevangen genomen en in Maastricht gevangen zittende Fransen uitgewisseld tegen geallieerde troepen in de plaats Landen in Vlaams-Brabant. Eind augustus 1705 moesten 100 ruiters uit het Maastrichtse garnizoen hand- en spandiensten verrichten voor de Deense koningin. Ze hadden opdracht gekregen om de “hoge vrouw” veilig naar Roermond te begeleiden. Een treurige gebeurtenis vond plaats op 29 januari 1706. De enige zoon van veldmaarschalk Tilly overleed op deze dag in Munsterbilsen aan de kinderpokken. Tilly zou een paar jaar later gouverneur van de stad Maastricht worden. De oorlogstoestand zou maanden lang zeer onzeker blijven, en Maastricht kende een komen en gaan van hoge militairen die met de Maastrichtse legertop de situatie kwamen bespreken. Kennelijk was er nog ruimte in de stad, want in juni werden welgeteld 3000 gevangenen en gewonden uit het Franse leger van de slag bij Ramilly de stad binnen gebracht. De 108 opgepakte garde-officieren werden elders geïnterneerd.

Fransen op retour

Begin juni trokken de Fransen zich terug uit de steden Mechelen, Lier en Gent. Drie dagen later begon de grote “afvoer”. Maastrichtse soldaten brachten in totaal 1550 gevangen genomen Fransen naar onder meer Breda, Bergen op Zoom, Utrecht, Groningen en Friesland, plekken waar ze weinig kwaad konden doen. Op de 9e juni kwam de stad Antwerpen met alle in de regio liggende forten in handen van de geallieerden. Het was reden om feest te vieren. Overeenkomstig een besluit van de Hoge Heren in Den Haag moesten op de 23ste om half acht in de avond de klokken een uur lang luiden, en moesten 50 rondom de stad staande kanonnen elk drie salvo’s afvoeren. Dat zal een hoop lawaai geweest zijn!! In de avonduren vond er een bal plaats op het stadhuis. Maar wel alleen voor de “bekende Maastrichtenaren”! Een “incrowd” feestje dus!!

Steeds meer Belgische steden in bezit van de Fransen gaven zich over. Oostende, Menen en Dendermonde. In de laatst genoemde plaats werd het Franse garnizoen al snel vrijgelaten. Een uitzondering werd gemaakt voor de in Franse dienst strijdende Spanjaarden. Kennelijk had men met hun nog een appeltje te schillen, want zij werden in verzekerde bewaring gehouden.  De algemene toestand bleef echter hommeles. Zo kreeg Maastricht op 14 november 1706 assistentie van negen bataljons Pruisische troepen die  “gezellig gingen kamperen in Heugem en Gronsveld”. De oorlog was nog lang niet voorbij.

SONY DSC

De Hof van Tilly, een Rijksmonument aan de Grote Gracht

Advertenties