Bajonetten in plaats van pieken

Het nieuwe jaar begon voortvarend. Op 2 januari vernam het bestuur van Maastricht dat de Franssen zich op 30 december hadden overgegeven te Gent en dat hun daarom toegestaan was om de stad met “alle eertekens” te verlaten. Dat laatste kon als men zich overgaf, deed je dat niet, dan volgden er allerlei destructieve maatregelen. Op de 6de januari begon het zo vreselijk hard te vriezen dat vele soldaten en andere personen te velde letterlijk dood vroren. Acht dagen later vierde de stad de victorie op de Fransen met kanonschoten vanaf de wallen, een vreselijk lawaai dat begeleid werd door het luiden van alle klokken in de stad. Een dag later trok de Pruisische infanterie door de stad. Ze waren onder leiding van generaal Lottum op weg naar hun winterkwartier. Op de 23ste januari arriveerde vanuit Aken het lijk van de Spaanse ambassadeur van Karel de 3de in Maastricht. Een dag later ging het op transport naar Brussel, het “hoofdkwartier” van de Spaanse Nederlanden.

Op de 12e februari overleed de op de Ouden Biessen residerende landcommandeur Hendrik Baron van Wassenaar tot Warmont. Hendrik liet omstreeks 1700 de Franse tuin met de Oranjerie aanleggen. Er werd ook regelmatig “vooruitgang” geboekt op het vlak van militaire uitrusting. Zo werden in maar 1709 de pieken ( soort speren met een stalen kop met zeer scherpe punt) in de mottenballen kist gedaan en vervangen door bajonetten. De religie liet ook weer van zich horen. Op de 16e april werd er een collecte gehouden onder het garnizoen omdat er in het Land van Limburg ( Limbourg) een”nieuwe franse kerk der gereformeerden staat opgebout te worden”!! Op de 11 mei klopte de kroonprins van Pruisen zonder enige poespas aan de poorten van de stad. Hij vertrok de volgende dag weer, en nam 13 bataljons Pruisische soldaten mee die hij nodig had in Brabant.

Kanonnen en klokken, geluidsoverlast van overheid niet te stuiten

Er waren nog meer uitheemse troepen in de buurt. De soldaten uit Würtemberg , eveneens behorend tot het geallieerde kamp, kampeerden een aantal dagen in Heugem, maar vertrokken daar al weer snel. Half juni meldde zich de hertog van Wolfenbuttel in Maastricht. Het was blijkbaar een geheime missie, want zijn bezoek was volledig incognito. Luitenant-generaal van Zouteland, de commandant van Maastricht, reed op 21 augustus 1709 naar het bij Itteren gelegen kasteel Hartelstein om er freule Top als kasteelvrouwe te installeren. Begin september gaf de Franse bezetting van de citadel in Doornik zich over. Alle soldaten werden krijgsgevangen gemaakt. Toen een week later weer een andere overwinning op de Fransen werd behaald, achtte de Maastrichtse overheid de tijd weer rijp voor “lawaai”. De burgers moesten helaas de vingers in hun oren steken toen een oorverdovend geweld van kanonnen en klokken hun rust op brute wijze verstoorde.

De elite had ondertussen weer goed voor zichzelf gezorgd. Als opvolger voor de recent overleden landcommandeur van Ouden Biessen werd graaf Damian Hugo van Schönborn uit het Duitse gebied benoemd. De man werd op 15 oktober met alle égards ontvangen om bezit te nemen van zijn nieuwe optrekje. Hij zou van zich doen spreken. Zo liet hij het renaissanceslot in 1715-16 ombouwen tot een adellijke residentie. Een week later gaf het Franse garnizoen van Mons( Bergen) in Zuid-België zich over. Twee weken later arriveerden de garnizoenssoldaten uit Maastricht die betrokken waren geweest bij de gevechten in Mons weer terug in de stad. Begin november verlieten heel wat militairen de stad, waaronder nogal wat Hessen en soldaten uit de Palts in Duitsland. De laatstgenoemden gebruikten de Graatheide, een gebied bij Sittard in het Historische Land van Zwentibold  nog een paar dagen om er “ gezellig” te kamperen.

Het jaar eindigde met een dank-en bededag in opdracht van de Staatse overheid. Bidden moest dan wel op zijn gereformeerds!

Alden_Biesen in 1700

Alden Biessen ten tijde van dit artikel

 

Advertenties